Odsetki

os - Odsetki bieżące

Odsetki bieżące liczone są tylko od należności niezapłaconych. Liczy się je na zadany dzień, od terminu płatności.

Nazywamy je odsetkami bieżącymi, ponieważ zmieniają się z dnia na dzień.

Jeżeli odsetki liczy się tylko od należności niezapłaconych (nie ma liczenia odsetek od zapłaconych po terminie), co stanie się z odsetkami, których nie pobrano lub pobrano w innej wysokości ? Opisaliśmy to w rozdziale od-odsetki należne.

Inaczej mówiąc, komputer zakłada, że wszystkie wpłacone odsetki bieżące pobrano prawidłowo; równoważy je takim samym przypisem, a saldo odsetek bieżących na koncie powinno wynikać tylko z odsetek od należności niezapłaconych.

Można to opisać następuje równaniem:

osnal = saldoos + pos

osnal

Osnal - odsetki naliczone, pokazywane w programie "Podatki-księgowość" w operacji "księguj", gdzie widać wszystkie niezapłacone należności wraz z odsetkami policzonymi na zadany dzień od terminu płatności.

Są to odsetki, które są do pobrania na zadany dzień i takie powinno być saldo odsetek bieżących zaksięgowanych na koncie.

saldoos

Jest to saldo odsetek bieżących (w tym zaległych) zaksięgowanych na koncie.

saldoos = ospp + ozpp - oswpl - ozwpl

Gdzie:

  • ospp - odsetki bieżące przypisane,
  • ozpp - odsetki zaległe przypisane,
  • oswpl - odsetki bieżące wpłacone,
  • ozwpl - odsetki zaległe wpłacone.

pos

Jest to różnica między odsetkami naliczanymi (osnal) a saldem odsetek bieżących na koncie (saldoos).

Różnica ta wynika z tego, że odsetki bieżące zmieniają się z dnia na dzień. Należało by przypis odsetek robić codziennie. Generowało by to mnóstwo księgowań, dlatego przypis odsetek robi się okresowo: kwartalnie lub miesięcznie. Szerzej opisano to na stronie "Stan konta".

Przekształcając w/w wzory otrzymamy wzór do wyliczania "pos":

pos = osnal - (ospp + ozpp - oswpl - ozwpl)

oz - Odsetki zaległe

Odsetki zaległe są częścią odsetek bieżących dotyczącą ubiegłych lat. Mimo tego, że księgowane są z innym symbolem należności "oz", program traktuje je tak samo jak odsetki bieżące "os". Widać to na wyżej pokazanych wzorach.

Przypis odsetek zaległych pojawia się na bilansie otwarcia, jako suma odsetek od należności niezapłaconych, liczonych na dzień 1 stycznia, dlatego mówi się, że jest to przypis odsetek za lata ubiegłe.

Przy wpłacie odsetek w pierwszym rzędzie rozliczane są "oz" a potem "os".

od - Odsetki należne (dodatkowe, odłożone)

Nie widać ich w w/w wzorach, czyli nie zależą od niezapłaconych należności, stąd określenie "dodatkowe".

Powstają np. przy księgowaniu wpłaty po terminie. Komputer rozkłada wpłacaną kwotę na należność główną i odsetki, ale my, z jakichś powodów całą kwotę lub część odsetek przesuwamy na należność główną.

Na ekranie pojawia się wtedy mniej więcej takie okienko:

obraz

Jeżeli wybierzemy "TAK", wpłata zostanie zaksięgowana bez odsetek. Komputer już tych odsetek nie wykaże, ponieważ zaległość została zapłacona a program nalicza odsetki tylko od należności niezapłaconych. Jeżeli po jakimś czasie ktoś zapyta, dlaczego odsetki przy tej wpłacie są takie a nie inne, jest to pytanie tylko do osoby księgującej.

Jeżeli wybierzemy "NIE", program zaksięguje te odsetki jako "od-odsetki należne", czyli do ściągnięcia w późniejszym terminie, stad też czasami określa się je "odsetkami odłożonymi".

Odsetki "od" mogą pojawić się także przy księgowaniu odroczenia, jeżeli wniosek o odroczenie został złożony po terminie płatności.

Ogólnie mówiąc, gdy chcemy obciążyć konto odsetkami nie wynikającymi z niezapłaconych należności, używamy odsetek "od".

Odsetki na bilansie otwarcia

Robiąc bilans otwarcia program wylicza odsetki od niezapłaconych należności, na dzień 1 stycznia nowego roku, od terminu płatności. Suma tych odsetek zostanie zaksięgowana w bilansie otwarcia jako "oz" - odsetki zaległe.

Program sprawdza także, czy w/w suma odsetek od należności niezapłaconych jest równa saldu odsetek bieżących (os+oz) na koncie. Sygnalizuje niezgodność, podpowiadając konieczność wykonania przypisu odsetek za IV kwartał.

Zauważ, że to co przed bilansem było jako "os", po bilansie stało się "oz". Wynika z tego, że nie ma żadnej różnicy między odsetkami "os", "oz" i należy traktować je łącznie.

Natomiast odsetki należne "od" nie są w żaden sposób łączone z odsetkami bieżącymi, traktowane są zupełnie osobno, jak każda inna należność.

Różnice w stosunku do lat wcześniejszych (przed rokiem 2016)

Fundamenty programów księgujących powstały 20 lat temu. Przez ten czas zmieniały się przepisy, pojawiały się nowe wymogi. Przerabialiśmy programy tak, aby wszystko było zgodne z przepisami, jednak nie można tego robić w nieskończoność opierając się na starych fundamentach.

Zmiany, które weszły z początkiem roku 2016 "przchyliły szalę". Przeanalizowaliśmy na nowo wszystkie przepisy i stworzyliśmy nowy fundament, na którym bazuje program księgujący w roku 2016.

Musiały zmienić się pewne zasady. Opisaliśmy je na tej stronie w poprzednich rozdziałach, natomiast w tym rozdziale chcieliśmy wymienić różnice w stosunku do lat poprzednich, w nadziei, że ułatwi to zrozumienie nowych zasad.

  • Odsetki liczone były tylko od 1 stycznia bieżącego roku.
  • Odsetki policzone do 1 stycznia bieżącego roku, czyli odsetki zaległe "oz", były traktowane jako oddzielna należność.
  • Wszystkie odsetki zaległe zawarte były w jednej kwocie "oz", w bilansie otwarcia. Aby ustalić odsetki z konkretnej należności, trzeba było analizować księgowania z ubiegłych lat.
  • Odsetki bieżące "os" liczone były od zaległości niezapłaconych oraz od zapłaconych po terminie, w tym celu program musiał analizował wszystkie księgowania, jedno po drugim, aby odtworzyć stan konta w momencie wpłaty.
  • Saldo odsetek na koncie wynikało z odsetek naliczonych od należności niezapłaconych, odsetek od wpłat po terminie oraz wpłat odsetek.
  • Nie można było pobrać odsetek innych, niż wyliczone przez program, bez zrobienia dodatkowego przypisu/odpisu korygującego.
  • Nie było odsetek należnych "od", a dokładniej mówiąc były zmieszane z odsetkami bieżącymi, ponieważ miały symbol należności "os". Zostały wyodrębnione w bilansie otwarcia roku 2016. Nie należy przerabiać ich na "oz", a porównując zestawienia roczne 2015 i 2016, ujmować łącznie z odsetkami "os" i "oz".